بیماری دیابت به سه نوع تقسیم بندی میشود؛ دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین نوعی بیماری خود ایمنی است که در آن گلبولهای سفید سلولهای انسولین ساز را بیماری تشخیص داده و آن را نابود میکنند. دیابت نوع دوم یا دیابت افراد چاق به کاهش اثر انسولین(انسولین هورمونی است که میزان ورود قند به سلولها براساس نیازشان را تعیین میکند.) بر گیرندههای سلولی قند گویند. احتمال ابتلا به این بیماری در افرادی که چربی ناحیه شکمی آنها بالاست بیشتر است؛ دور کمر بالای صد سانتیمتر در مردان و بالای نود سانتیمتر در زنان محدوده خطر برای ابتلا به بیماری دیابت نوع دوم میباشد. دیابت نوع سوم تقریبا ارتباط مستقیمی با قند خون فرد بیمار نداشته و بسیار نادر است؛ این بیماران با بالا رفتن قند خون بدن بیمار برای برقراری تعادل حجم زیادی از آب را در طول روز دفع میکند.
با توجه به اعلام رییس انجمن دیابت ایران در حدود شصت درصد از ایران به چاقی مبتلا هستند و در حدود دوازده درصد ایرانیان به دیابت نوع دوم (حدود هشت میلیون نفر). همچنین طبق گزارشات بیش از نیمی از این افراد آگاهی نسبت به بیماری خود نداشته و اقدام به درمانی برای آن انجام نمیدهند در حالی که در مراحل اولیه بیماری با استفاده از دارو و رژیم غذایی مناسب میتوان از پیشرفت بیماری و آسیبهای ثانویه آن به سادگی از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
علایم بیماری
در صورت داشتن این علائم یا سابقه دیابت در خانواده خود برای تشخیص به پزشک متخصص داخلی مراجعه کنید.
_افزایش بینایی و یا تاری دید بی دلیل
اگر ناگهان متوجه شدی میتوانید عینکتان را کنار بگذارید هیجان زده نشوید؛ این میتواند نشانهای از شروع بیماری دیابت شود.
_خارشهای متناوب و شدید
این خارش بیشتر در اندامهای انتهایی بدن یعنی انگشتان دست و پا اتفاق میافتند.
_کاهش ناگهانی شنوایی
سی درصد از افرادی که افزایش ناگهانی قند خون را تجربه میکنند ممکن است دچار آسیب شنوایی شوند.
_خروپف کردن
به گزارش مدیر بخش دیابت مرکز بوستون حدود پنجاه درصد از بیماران دیابتی دچار اختلال تنفسی میشوند.
_تغییر ناگهانی بوی عرق و چسبناک شدن آن
با بالا رفتن قند خون بدن برای به تعادل رساندن سطح قند خون شروع به دفع قند از طریق پوست کرده و این باعث تندی بوی عرق و چسبناکی آن میشود.
_تکرر ادرار
یکی دیگر از راههای بدن برای کاهش قند خون ادرار است؛ اگر بیشتر از همیشه به دستشویی مراجعه میکنید و یا همیشه در خیابان به دنبال دستشویی هستید بهتر است برای مطمئن شدن از عدم ابتلا به دیابت به متخصص داخلی مراجعه کنید.
راههای درمان و پیشگیری
رژیم غذایی منظم و تمرینات روزانه میتواند از پیشرفت دیابت جلوگیری کرده و حتی نیاز به دارو برای درمان دیابت نوع دوم در مراحل اولیه را به صفر برساند. در این ادامه مقاله به مشخصات یک رژیم غذایی و ورزشی مناسب برای بیماری دیابت میپردازیم.
اهمیت کم کردن وزن در جایگاههای درست از بدن
همانطور که پیشتر گفته شد خطر ابتلا به بیناری دیابت نوع دوم با میزان چربی تجمع یافته در قسمت شکمی ارتباط مستقیم دارد. رژیم غذایی و ورزش منظم به شما در از بین بردن این چربیها کمک فراوانی میکند.
برای کاهش این عامل باید بدانید کالری حاصل از قند فروکتوز که در نوشابههای قند دار مانند نوشابههای انرژیزا، غذاهای فرآوری شدهای چون نان شیرینی، کلوچهها و آبنبات وجود دارد احتمال ایجاد بافت چربی در اطراف شکم شما را بالا میبرد؛ بنابران کنار گذاشتن غذاها و نوشیدنیهای حاوی این قند میتواند به شما برای داشتن شکم کوچکتر و کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دوم کمک کند.
تغذیه در دیابتیها
۱. برنامه غذایی این افراد به هیچ وجه رژیم به خصوصی نیست و افراد مبتلا به دیابت محکوم به خوردن همیشگی غذاهای بیمزه نیستند. رژیم غذایی افراد مبتلا به دیابت _ با توجه به اینکه تغییرات سریع قند خون در بدن آنها به علت ناتوانی بدن در جذب سریع قند_ متشکل از یک رژیم غذایی غنی از عناصر مغذی، کم چرب، بدون قند افزوده، پر از فیبر و دارای میزان متوسط کالری است.
۲.استفاده از مواد غذایی فیبردار
در رژیم غذایی لاغری دیابت این افراد باید در میزان و نوع مواد غذایی پر کربوهیدرات خود دقت کنند. فیبر موجود در سبوس غلات میتواند کمک خوبی در کاهش سرعت روند جذب قند و چربی غذا توسط باشد و بدین وسیله به بدن اجازه ثابت نگهداشتن قند خون را بدهد.
۳. غذاهای حاوی قندهای پنهان را از برنامه غذایی روزانه خود کنار بگذارید.
قند در بسیاری از غذاهای بسته بندیشده، فستفودها و مواد غذایی بسته بندی در فروشگاهها مثل نوشابههای قنددار، سبزیجات کنسرو شده، سوپهای آماده، غذاهای کمچرب و سس کچاپ وجود دارد.
۴. چربیها در خدمت و خیانت!!!
در افراد مبتلا به دیابت خطر بروز بیماریهای قلبی بیشتر است، بنابراین این افراد باید در مورد چربیهایی که مصرف میکنند حساسیت و دقت بالایی داشته باشند. چربیهای برای بدن به دو گروه سالم و ناسالم طبقه بندی میشوند؛ چربیهای ناسالم بیشتر در غذاهای تجاری و بسته بندی شده، غذاهای سرخ شده و هر نوع روغنی که هیدورژنه باشد وجود دارند حتی اگر به نام روغنهای بدون ترانس معرفی شوند؛ و چربیهای سالم چربیهای اشباع نشدهای هستند که از منابع گیاهی و ماهیها بدست میآیند؛ مانند روغن زیتون، روغن آووکادو و روغن ماهی.
۵. نظم در تغذیه
برای حفظ قند خون در یک میزان ثابت از پرخوری پرهیز و غذای خود را در وعدههای بیشتر و با مقدار کمتر میل کنید. زمانبندی منظم در تغذیه روزانه میتواند به بدن شما برای کنترل سطح قند خون کمک کند. همچنین با کم کردن تنها هفت درصد وزن بدن خود میتوانید خطر ابتلا به بیماری دیابت را به نصف کاهش دهید. برای این کار نیازی نیست به خود گرسنگی دهید یا کالریهای خود را با وسواس بشمارید بلکه میتوانید از اپلیکشنهای موفقی همچون کرفس کمک گرفته تا بتوانید ورودی کالری بدن خود را کاهش داده، نوع غذایی مصرفی خود را ثبت و وزنتان را کم کنید. برای دریافت این برنامه کافیست به سایت http://karafsapp.com مراجعه کنید.
بایدها و نبایدها در ورزش دیابتیها
ورزش کردن علاوه بر افزایش سوخت و ساز بدن شما و کمک به کاهش وزن میتواند به بدن دیابتیها در پایین آوردن و تنظیم قندخون کمک کند. حساسیت سلولهای بدن در مقابل هورمون انسولین در حین فعالیتهای منظم ورزشی بهبود پیدا میکند.
بهترین ورزش برای کمک به بیماران دیابتی پنج در هفته پیاده روی به مدت سی دقیقه میباشد. همچنین میتوانید دیگر ورزشهای هوازی همچون شنا، دوچرخه سواری یا هر نوع فعالیت بدنی متوسطی را در برنامه هفتگی خود اضافه کنید، کافیست در حین این فعالیتها تنفس شما سریعتر شده و بدنتان شروع به تعریق کند.
اخطار
به علت آسیب دیدن اعصاب محیطی و همچنین تاخیر یا عدم بهبود زخمها در بیماران مبتلا به دیابت هرگونه ورزش پر برخورد همچون کشتی، فوتبال و همچنین ورزشهای دارای پرشهای زیاد همچون والیبال برای این بیماران ممنوع میباشد.